Imiryango 500 yo mu Karere ka Karongi yashimiwe ko yabungabunze neza icyogogo cy’ikiyaga cya Kivu n’umugezi wa Rusizi mu rwego rwo kubungabunga urusobe rw’Ibinyabuzima n’ibidukikije byari byarangijwe n’ibikorwa bya Muntu.
Ni ibikorwa bakora ku bufatanye n’Umuryango uharanira kubungabunga ibidukikije mu muhora wa Albert, ARCOS (Albertine Rift Conservation Society).
Uyu muryango wahaye ihene 500 imiryango yo mu karere ka Karongi, mu rwego rwo kubafasha kujya babona ifumbire yo gufumbira ibiti bateye ndetse no gutuma bagira imibereho myiza.
Mukama Christian umukozi wa ARCOS ushinzwe itumanaho n’ubucuruzi avuga ko impamvu y’iki gikorwa ari ugushimira abaturage uruhare bagira mukubangabuga urusobe rw’Ibinyabuzima.
Agira ati: ”ARCOS yahisemo gutanga ihene 1000 mu turere twombi Karongi na Rusizi. Zikazajya zibafasha kubona ifumbire y’ibiti bateye ndetse n’urutoki, murabona ko Karongi ifite n’urutoki rwinshi, ariko mu by’ukuri ubona nta musaruro rutanga uko bikwiye ariko nirufumbirwa bivuye muri izi hene ruzatanga umusaruro urushijeho.”

Akomeza avuga ko mu Karere ka Karongi bakorana n’inshuti z’ibidukikije zisaga 800, bityo ko babahaye ihene 500, abandi zizabageraho biciye mu korozanya.
Aba baturage kandi bishyiriyeho ikigega cyitwa umusave kibafasha kwizigamira no kugurizanya kirimo kubafasha kwiteza imbere binyuze mu nguzanyo bityo bikazajya binabafasha gukomeza kubungabunga urusobe rw’Ibinyabuzima n’ibidukikije.
Ntagara Fabien wo mu Karere ka Karongi wateye ibiti 520 akacukura imiringoti ku mirima ye agatera n’ubwatsi, avuga ko yabikoze nyuma yo kubona ko isuri imutwarira ubutaka n’ifumbire yahinga ntiyeze.

Ati “Ntabwo nabikoze nteganya ko umunsi umwe hari uzabinshimira none bampaye itungo rigufi ry’uko nabungabunze ibidukikije. Bigiye gutuma ndushaho kubishyiramo imbaraga ndetse nabishishikarize bagenzi banjye. Nasanze kutabungabunga ibidukikije biri mu bitera abahinzi ubukene kuko ubutaka bwiza isuri ibutembana bahinga ntibeze”.

Habimana Protegene umuyobozi w’ishami ry’imibereho myiza mu Karere ka Karongi wari uhagarariye Akarere muri icyo gikorwa yashimiye ARCOS yabafashije koroza abaturage bahabwa ihene.
Ati: “Ni igikorwa kije gufasha abaturage bacu kwiteza imbere babona ifumbire bityo bikazatuma umusaruro wabo wiyongera. Ariko rero ikingenzi twishimira ni uburyo urusobe rw’Ibinyabuzima rubungabunzwe tubifashijwemo na ARCOS idufasha muri byinshi.”

ARCOS ikorera mu turere tunyuranye tw’Igihugu mu Ntara y’Iburengerazuba ikorera Karongi na Rusizi. Mu Karere ka Karongi urimo kubungabunga ibidukikije ku buso bwa ha igihumbi, biciye mu kuhatera ibiti bifata ubutaka, iby’imbuto, ibivangwa n’imyaka n’ibiti gakondo.
Gashonga Jean Claude